مىكرد با سخنان خود مبانى گفته‌هاى آنان را ابطال كند ، ازاين‌رو در بغداد از چشم افتاد و به ناچار به مصر پناهنده شد . » « 1 » بنابر نقل خطيب بغدادى ، ناشى اكبر سرانجام در سال 293 ق در مصر از دنيا رفت و در همان جا مدفون گشت . « 2 » مذهب ناشى اكبر دربارهء گرايش مذهبى ناشى اكبر سخنان متفاوتى بيان شده است ، ولى چنين به نظر مىرسد كه به رغم موضع‌گيرىهاى شيعى نويسنده در جاىجاى كتاب مسائل الإمامة ، نتوان دليلى بر امامى بودن وى اقامه كرد ، چنان‌كه سيد محسن امين تصريح دارد كه : « الناشى الأكبر . . . و لا دليل على تشيّعه » « 3 » از طرفى ديگر بسيارى از علماى رجال اهل سنت نام وى را در شمار عالمان و نويسندگان مذهب خويش آورده‌اند . قاضى عبد الجبار معتزلى وى را از طبقهء هشتم معتزله دانسته و با ستايش از مناظرات و مباحثات فراوان وى با مخالفان ، به كتاب او در موضوع مقالات ( - علم ملل و نحل ) اشاره دارد كه احتمالا همين كتاب أصول النحل است . « 4 » همچنين ابن مرتضى نام وى را در طبقهء هشتم معتزليان برشمرده و به بيان شرح حال وى مىپردازد . « 5 » ابن كثير دمشقى نيز در كتاب خود هنگام شمارش شخصيت‌هاى متوفا در سال 293 هجرى وقتى به نام ناشى اكبر مىرسد از او با عنوان ابو العباس معتزلى ياد مىكند و پيش از آنكه به نقل شرح حال او از كتاب وفيات الأعيان بپردازد ، قصيدهء نيكوى او را دربارهء نياكان پيامبر اكرم ( ص ) مىستايد . « 6 » كتاب مسائل الإمامة

--> ( 1 ) . الأعلام ، ج 4 ، ص 118 . ( 2 ) . تاريخ بغداد ، ج 10 ، ص 92 . ( 3 ) . أعيان الشيعة ، ج 10 ، ص 200 ، واژهء عبيد اللّه . ( 4 ) . فضل الاعتزال ، ص 300 . ( 5 ) . طبقات المعتزلة ، ص 92 . ( 6 ) . ابن كثير ، البداية و النهاية ، ج 11 ، ص 84 .